Eenzaamheid in Nederland

Niemand geeft graag toe dat hij of zij eenzaam is. Toch ervaart minimaal een derde van de Nederlandse bevolking gevoelens van eenzaamheid. En mensen met een fysieke beperking lopen een nog groter risico om in een sociaal isolement te komen. De inzet van vrijwilligers en de activiteiten die zij organiseren leveren een bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid.

Eenzaamheid: een groeiend probleem

Het Sociaal en Cultureel Planbureau constateerde in 2011 dat het aantal Nederlanders dat in een sociaal isolement verkeert, de afgelopen jaren is verdubbeld. Maar ook mensen die een actief leven hebben, kunnen zich eenzaam voelen. Uit onderzoek van de Vrije Universiteit blijkt dat 30% van de Nederlandse volwassenen gevoelens van eenzaamheid heeft. In 2011 concludeerden onderzoekers van TNS NIPO dat ruim een kwart van de Nederlanders een echt goede vriend(in) mist, en dat ongeveer een derde graag wat vaker een uitnodiging, bezoekje of aanspraak zou krijgen.

Verhoogd risico door fysieke beperking

Mensen met een fysieke beperking of langdurige ziekte lopen meer risico om in een sociaal isolement te komen. Juist door hun ziekte of handicap is deelname aan de maatschappij niet vanzelfsprekend. Dit geldt niet alleen voor ouderen, maar ook voor jonge gehandicapten. Van de ongeveer 400.000 (bron: CBS en SCP) jonge mensen van 18 t/m 45 jaar met een chronische ziekte of handicap, is volgens onderzoek van het Rode Kruis ongeveer de helft eenzaam.

Digitaal of echt contact?

Ook fysiek beperkten hebben het contact via internet gevonden. Voor sommigen is dit de uitkomst om in verbinding met de buitenwereld te blijven, maar onderzoek laat zien dat meer sociale interactie op internet geen vervanging is van face to face contact. Sterker nog, echt contact met elkaar verhoogt de kwaliteit van leven, verbreedt de horizon en zorgt voor nieuw contact. Kortom: warm contact stimuleert juist de behoefte om het huis te verlaten en andere mensen te ontmoeten.

Taboe doorbreken

Op het onderwerp eenzaamheid rust nog steeds een taboe. Niemand praat er graag over. Toch is het goed om te weten dat iedereen in zijn of haar leven wel eens te maken krijgt met eenzaamheid. Het is heel gewoon en hoort bij het leven. Het is echter belangrijk om er zelf mee aan de slag te gaan en steun van de omgeving kan daarbij helpen. De Zonnebloem maakt onderdeel uit van Coalitie Erbij. Samen met andere organisaties maken we ons sterk om eenzaamheid bespreekbaar te maken en aan te pakken.

Wat doet de Zonnebloem?

Het werk van de Zonnebloem levert een belangrijke bijdrage aan het bestrijden van eenzaamheid. Elk jaar helpen we tienduizenden mensen om ondanks hun fysieke beperking eropuit te gaan en andere mensen te ontmoeten. Maar ook vrijwilligers zélf profiteren van hun eigen inzet. Vrijwilligerswerk betekent immers: contact met anderen hebben en kennis en ervaring delen. En dat leidt weer tot een sterker gevoel van eigenwaarde. Maar liefst 96% van de Zonnebloemvrijwilligers zegt dat zijn of haar werk bijdraagt aan het eigen sociale netwerk en voor een derde geldt dit zelfs in sterke mate. 86% zegt dat het werk bijdraagt aan de kwaliteit van leven.

Meer weten? Kijk voor de resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar eenzaamheid op www.eenzaam.nl, de site van Coalitie tegen Eenzaamheid. Of bestel het boek 'Zicht op eenzaamheid', waarin de hoogleraren Jenny Gierveld en Theo van Tilburg de resultaten van langlopend onderzoek door de Vrije Universiteit hebben samengevat.