De Troubadour van Schokland vertelt het verhaal over de ontruiming van Schokland in 1859

“De Troubadour van Schokland” op bezoek bij de Zonnebloem

Donderdag 7 mei zijn we met een mooie grote groep van bijna 60 personen samen gekomen in “De Punt” voor een gezellig uitje met de Zonnebloem Marknesse/Luttelgeest. We hadden Dhr. Johannes ten Have uit Blankenham, ‘de troubadour van Schokland’, uitgenodigd.

Rond de klok van half 2 konden onze deelnemers een plekje zoeken aan de tafels voor een kopje koffie/thee en een koekje.

Om een uur of 2 opende Karin Hilderink, onze nieuwe voorzitter, de middag en gaf het woord aan Johannes ten Have. Hij ging rond 2010 met pensioen, er werden toen al rondleidingen gegeven met een kar op Schokland, maar hij wilde zich wat meer verdiepen in de geschiedenis, zodat hij gids kon worden.

Johannes maakt zelf - redelijk authentieke liedjes - over de verhalen van Schokland en begeleidt zichzelf op een accordeon. Hij heeft vele foto’s die hij toont op een groot scherm en hij heeft allerlei mooie verhalen te vertellen, over de ‘koning van Schokland’ of de predikant uit Frankrijk of over de meester uit Brunnepe. Allemaal erg mooi, grappig en soms schokkend.

Met de vele liedjes die hij zong kon men soms ook mee zingen.

 Een kleine greep uit de vele verhalen, want ik zou hier pagina’s vol over kunnen schrijven:

In 1859 is geheel Schokland ontruimd op last van Koning Willem de derde, omdat er al vaker overstromingen waren en het leven op Schokland te gevaarlijk werd.

Zeker de overstroming van 1825 die bijna geheel Noord-Nederland onder water zette.

Schokland was langwerpig gesitueerd, met in het noorden ‘Oud-Emmeloord’ met zo’n 400 inwoners en Rooms Katholiek en zuidelijk gelegen ‘Ens’ met ongeveer 300 inwoners.

Ertussen lag een 2.5 km. lang planken pad, zo’n 40 cm breed op palen, met aan de ene kant de zee en aan de andere kant moeras en riet. Hierover kon men van het ene plekje naar de andere plekje bij hoogwater, maar je moest elkaar ook wel eens passeren, de zogenaamde Schokker-dans. Men moest elkaar vast houden om elkaar te passeren en ook zo kon het wel eens gebeuren dat een jongen een meisje ontmoeten en meer... Wat natuurlijk niet kon, immers 2 geloven op één kussen……

Het ‘gebeurde’ wel eens, in zo’n stiekeme verhouding dat het meisje zwanger raakte, tja dan moest er toch getrouwd worden.

Men noemde dat een ‘gespikkeld huwelijk’ en kinderen uit zo’n huwelijk kregen altijd het geloof van de moeder, want paps kon wel eens niet terug komen van zee. Als dat gebeurde had men weer een gezin met één geloof.

Toen de Koning besloot dat alle Schokkers moesten evacueren, moest men wel alle huisjes ( van hout ) afbreken en meenemen en een ieder kreeg 200 gulden voor hun huis, wat heel veel geld leek en dan moest men naar ??? ja waar heen, dat moesten zij dus zelf regelen.

Velen wilden naar Kampen, maar ook naar Urk, Vollenhove, Enkhuizen, Marken en Volendam.

Er waren ook plaatsen die geen Schokkers wilden opvangen, dat was toch ‘maar raar en ruig volk’!

Vanaf ‘de wal’ kwam er wel hulp, mannen die hielpen om de huizen af te breken. Een aantal mensen/gezinnen bleven voor de laatste zaken, maar een echte overstroming kwam nooit meer en er is nog steeds een deel van Schokland, wat bewaard is gebleven.

Schokland valt inmiddels onder het wereld-erfgoed en erg de moeite waard om eens te bezoeken.

Niet alleen het kerkje maar ook de oude ruïne en het lichtwachters huis en de vuurtoren, zijn de moeite van het bekijken waard.

Op NPO start kun je terugkijken naar de vierdelige documentaire serie: ‘heimwee naar Schokland’, een mooie reportage verteld door Huub Stapel in samenwerking met Eva Vriend.

Na een kleine pauze vervolgde Johannes zijn mooie verhalen en liedjes over Schokland die ondersteund werd met een mooie foto presentatie.

Nog één ding, wat wij niet zouden mogen vergeten: bij de vuurtoren staat een monument in de vorm van een rond ijzeren hekwerk waar alle namen van de Schokkers, oud-bewoners van Schokland, in te lezen staan. Als de zon goed schijnt kun je deze namen óók lezen op de grond. 

Het was een prachtige middag en iets voor vier uur bedankt onze voorzitter Karin, met het overhandigen van een bloemetje, Johannes ten Have voor zijn bijdrage aan deze mooie middag en konden alle deelnemers weer, zelf of met behulp van een vrijwilliger, naar huis terug keren.

Namens alle vrijwilligers, Janny Nijssen.