Wat een spreker... is die man
Bert Meijerink verzorgt deze middag een geweldig mooie lezing over de Kunstbunker in Paasloo
Wie zou er meer over de Kunstbunker kunnen vertellen dan Bert Meijerink. Nota bene om de hoek van de bunker geboren en opgegroeid. Als kind al eens stiekem een kijkje genomen.
Welke onderwerpen komen in deze lezing aan bod?
1. Wat is de kunstbunker?; 2. Waarom is deze gebouwd? 3. Door wie is deze gebouwd? 4. Wat is de huidige bestemming?
Stukje geschiedenis
Het verhaal van de kunstbunker begint al in 1939. Om het Nederlandse cultuurgoed tegen dreigend oorlogsgeweld te beschermen werden in opdracht van de Nederlandse regering gepantserde schatkamers gebouwd. Veel waardevolle schilderijen van vaderlandse bodem waren al vóór de Tweede Wereldoorlog uitbrak uit de grote musea gehaald en in veiligheid gebracht, in speciale duinbunkers aan de Noordzeelinie. Maar die schuilplaatsen moesten op last van de Duitse bezetter worden ontruimd, vanwege de aanleg van de Atlantikwall.
Nieuwe, bomvrije schatkamers waren snel nodig.
In de mergelgrotten onder de Sint Pietersberg verrees er een; veel te klein voor alle kunstschatten. Zodoende gaf de Rijksgebouwen-dienst opdracht voor een tweede exemplaar, ditmaal bovengronds, in de bossen bij Paasloo. Pieter Rueck werd tot bouwopzichter benoemd. Het was onbegonnen werk en toch klaarden ze de klus. Tussen mei en oktober 1942 werd met bloed, zweet en tranen een kunstbunker in de benen getild. De ronde vorm was gunstig om bij een beschieting of bombardement de projectielen af te laten ketsen. Het muurwerk van gewapend beton is met baksteen bekleed. De buitenwand van de centraalbouw is 4,5 meter dik en het dak van gewapend beton is tot 9 meter dik in de top.
Het diende tijdens de Tweede Wereldoorlog dus als bovengrondse bewaarplaats van onze nationale kunstcollectie. O.a. Het Straatje van Vermeer, Gezicht op Delft en een zelfportret van Charley Toorop werden hier opgeslagen. Het verhaal dat de Nachtwacht van Rembrandt hier ook opgeslagen is geweest, kan naar het rijk der fabelen. De grotere doeken (schilderijen) werden uit de lijsten gehaald en als rol opgeslagen.
De bergplaats bood onderdak aan ruim drieduizend kunstwerken.
Wijlen burgemeester Hoeksema heeft in het woonhuis nog een tijdje van zijn leven doorgebracht.
Tegenwoordig dient de bunker als opslagplaats van Museum De Fundatie in Zwolle.
Een van onze gasten wist te vertellen dat er zelfs een lied over de bunker is gemaakt. Uiteraard was dit ook bekend bij Bert en hij toonde de tekst op het scherm. Echter... de tip op welke melodie dit gezongen kan worden, klopt volgens Bert niet helemaal.
Aan alle mooie dingen komt een eind; zo ook aan deze middag.
Onze gasten hebben ademloos geluisterd en gekeken naar wat Bert allemaal op een geweldig mooie manier weet te vertellen over de bunker. Een bunker, niet toegankelijk voor bezoek, maar met zo een mooie geschiedenis.
Janny bedankt Bert voor deze prachtige uiteenzetting over de bunker. Een gebouw waar je langs liep of fietste, maar waar je maar weinig of niets wist.
Bij het vertrek: "Wat kan die man mooi vertellen. En wat een mooie beelden laat hij daarbij zien."
Foto's: Janny de Vries
Tekst en foto's mogen niet zonder toestemming van de maker gebruikt worden.